قبل از ورود به نقد و بررسی این خودرو باید این نکته را گوش زد کنیم که در نوشتن مقاله درباره‌ی یک خودروی داخلی معیار سنجش و نقد را خودروهای داخلی قرار می‌دهیم. به طور ساده تر باید بگوییم که زیبایی، بی کیفیت بودن و سایر الفاظی که در نقد از آن‌‌ها استفاده می‌کنیم به نسبت خودروهای ایرانی است و ما در این مقاله قصد نقد کردن دنا با فراسنج‌هایی بین المللی نداریم چرا که در این صورت خودروهای داخلی به سختی می‌توانند نمره‌ی قبولی به نسبت خودروهای روز دنیا که قیمتی دلاری برابری (بدون احتساب تعرفه‌ها و مشکلات واردات و در شرایط غیر تحریم) دارند بگیرند. 

دنا

ایران خودرو در سال ۱۳۸۸ پروژه‌ای را به نام ان اکس ۷ تعریف کرد که هدف آن ارائه‌ی یک خودروی بهتر به نسبت سمند، سورن، پژو پارس و پژو ۴۰۵ بود. این پروژه قصد داشت تا یک خودروی پریمیوم به نسبت خودروهای روز ایران خودرو وارد بازار کند که در رده‌ی قیمتی بالاتری هم به فروش برسد. ثمره‌ی این پروژه خودروی دنا بود که پنج سال بعد، یعنی در سال ۱۳۹۳ وارد بازار شد. پنج سال بسیار بیشتر از زمانی است که معمولا صرف طراحی یک پلتفرم جدید و ساخت خودرویی بر اساس آن می‌شود اما دنا بر اساس همان پلتفرم باستانی پژو ۴۰۵ طراحی شده بود و با این وجود به پنج سال زمان احتیاج داشت. البته این بار بر خلاف خودروهای پیشین ایران خودرو، دنا ظاهری کاملا متفاوت داشت که این خبر خوبی محسوب می‌شد. دنا اتاق و بدنه‌ی متفاوتی با سایر برادران کهن سال خود داشت و همین موضوع در ابتدای کار باعث جذابیت آن در بازار شد. 
در این که دنا خودروی بهتر به نسبت پژو پارس و یا سورن بود شکی نیست اما باید بگوییم که برگ برنده‌ی دنا در طراحی جذاب آن بود. این خودرو از نظر طراحی در سطحی بسیار بالاتر از خودروهای دیگر ایران خودرو و حتی سایپا قرار می‌گرفت و همین موضوع باعث می‌شد که این خودرو به راحتی بتواند جای خود را در دل خریداران باز کند.

دنا  پلاس

سه سال بعد از عرضه‌ی دنا در سال ۱۳۹۳ و پس از سرمایه‌ گذاری‌های چندین میلیارد تومانی ایران خودرو در سال ۱۳۹۶ خودرویی به نام دنا پلاس وارد بازار شد. تفاوت‌های خودروی جدید بیشتر بر ظاهر دنا متمرکز بود. در واقع به نظر می‌رسد که ایران خودرو به خوبی از نقطه قوت دنا آگاه بود و در دنا پلاس سعی کرده بود تا این نقطه قوت را پررنگ تر کند. باید بگوییم که دنا پلاس شاید نه چندان زیاد، اما در کل جذاب تر است. طبق معمول صنعت خودروی داخلی این خودرو از نظر پیشرانه تفاوتی با دنا نداشت.

دنا پلاس توربو

آخرین تغییر دنا تا به امروز مربوط به اضافه شدن توربو شارژر به موتور آن است. این خودرو همان دنا پلاس است که یک توربو شارژر هم به پیشرانه‌ی آن اضافه شده است تا پاسخی باشد به افرادی که از پیشرانه‌ی این خودرو انتقاد داشتند. با توجه به شایعات موجود قرار است که یک نسخه‌ی مجهز به جعبه دنده‌ی خودکار (با این حساب ممکن است اسم کامل نسخه‌ی اتوماتیک این خودرو ایران خودرو دنا پلاس توربو اتوماتیک شود که کمی طولانی به نظر می‌رسد.) هم از این خودرو به بازار بیاید اما تا وارد شدن مدل اتوماتیک به بازار، دنا پلاس توربو پرچمدار محصولات ملی و ایران خودرو خواهد بود. 

طراحی 

دنا و بویژه نسخه پلاس آن از طراحی بسیار بهتر و جذاب تری به نسبت خودروهای دیگر داخلی ایرانی برخوردار است. به طور مثال اگر طراحی این خودرو را با پرچمدار سایپا، کوئیک، مقایسه کنید متوجه می‌شوید که دنا پلاس یک سر و گردن حداقل از نظر طراحی از این خودرو بالاتر است.
طراحی دنا پلاس مدرن و جذاب است و در کل نمی‌توان ایراد خاصر را به طراحی خارجی آن گرفت. البته اوضاع برای اتاق این خودرو به اندازه‌ی بدنه‌ی آن جالب نیست. اتاق دنا پلاس با وجود طراحی کاملا متفاوت به نسبت سایر محصولات ایران خودرو آن چنان که باید خوب نیست. 

طراحی خارجی

در جلوی این خودرو اولین چیزی که جلب توجه می‌کند گرافیک خوب چراغ‌های اصلی این خودرو است. این چراغ‌ها با وجود این که تمام ای ای دی نیستند اما ظاهر جذابی دارند. در قسمت میانی این خودرو ورودی هوای بزرگ آن قرار گرفته است که به دلیل سیاه بودن محل نصب پلاک حالتی یکپارچه دارد و یادآور محصولات قدیمی آئودی است. در دو طرف پایین این ورودی هوای چراغ‌های مه شکن غیر دایره‌ای این خودرو قرار گرفته اند که حالتی لوکس به آن بخشیده‌اند. کاپوت این خودرو هم مانند سایر محصولات داخلی صاف نیست و با دو برآمدگی در طرفین ظاهری جذاب به خود گرفته است.

نمای جانبی این خودرو یکی از جذاب ترین قسمت‌های آن است. بی شک جالب ترین ویژگی این نما خط تیز اریبی است که در طول آن کشیده شده است که یادآور برخی از مدل‌های مرسدس بنز در گذشته است. به جز این خط، شکل پنجره‌ی عقب این خودرو هم از جذابیت‌های خاص خود برخوردار است. رینگ‌‌های ۱۶ اینچی این خودرو هم با وجود این که آن چنان جذاب نیستند اما از سایز مناسبی برخوردارند و این نما را آن چنان به هم نریخته‌اند. نسخه‌ی توربوی این خودرو به نسبت نسخه‌ی ساده از رینگ و لاستیک‌های بزرگتری برخوردار است. بر روی آینه‌ی برقی این خودرو هم یک چراغ راهنما وجود دارد که ظاهر آن را از یکنواختی خارج کرده است.

در عقب خودرو، درست مانند جلوی آن جذاب ترین قسمت چراغ‌های خوش گرافیک آن هستند. این چراغ‌ها که شبیه به محصولات دو نسل قبل مرسدس بنز طراحی شده‌اند از ظاهر زیبایی برخوردارند. البته نمای عقب این خودرو چندان هم بی عیب و نقص نیست. شاید اگر محل قفل این خودرو مخفی می‌شد و نوشته‌های کمتری در قسمت عقبی آن حضور داشتند می‌توانستیم بگوییم که این مثل سایر قسمت‌های خودرو عالی است.
در کل طراحی دنا بسیار جذاب و دوست داشتنی است و می‌توانیم بگوییم در کلاس قیمتی خود جذاب ترین خودروی بازار است.

طراحی داخلی

بی شک پاشنه‌ی آشیل این خودرو اتاق آن است. این اتاق با وجود این که به نسبت سایر محصولات ایران خودرو مدرن تر به نظر می‌رسد اما کیفیت ساخت مطلوبی ندارد. مواد سازنده‌ی این اتاق درجه یک نیستند و کیفیت مونتاژ آن‌ها هم چنگی به دل نمی‌زند. از نظر جادار بودن هم با توجه به بزرگ تر بودن اجزای این اتاق نمی‌توانیم بگوییم که اتاق این خودرو به جاداری ۴۰۵ و پژو پارس است. اتاق دنا توانایی جا دادن ۵ بزرگ سال را در خود دارد اما بی شک این افراد در راحتی کامل نیستند.

از مهم ترین امکانات این اتاق سیستم سرگرمی و اطلاعاتی مجهز به بلوتوث و دوربین دنده عقب و سنسور پارک با صفحه نمایش بزرگ، سیستم تهویه مطبوع خودکار، کروز کنترل، سانروف برقی، و صندلی‌های برقی سرنشینان جلو است. 
از نظر ارگونومی هم باید بگوییم که صندلی‌های این اتاق تقریبا راحت هستند اما مشکلات خاصی هم نظیر محل قرار گیری بد کلیدهای صندلی و سوییچ خودرو اشاره کنیم.
این اتاق با این که به نسب سایر خودروهای ایران خودرو مجهز است اما کماکان نبودن بعضی از امکانات ساده مانند استارت زدن بدون کلید در آن حس می‌شود.

قوای فنی

دنا در نسخه‌ی غیر توربو به یک پیشرانه‌ی ۱.۶۵ لیتری (ای اف ۷) مجهز است. این پیشرانه ۴ سیلندر و ۱۶ سوپاپ است و می‌تواند ۱۱۵ اسب بخار نیرو در دور موتور ۶۰۰۰ هزار و ۱۵۷ نیوتن متر گشتاور در دور موتور ۴۵۰۰ تولید کند. هر چند این اعداد ارقام برای یک خودروی ایرانی ۱۲۵۸ کیلو گرمی جذاب به نظر می‌رسد اما در عمل این خودرو که قوی تر از ۲۰۶، تندر ۹۰ و یا پژو پارس با موتور ۱.۸ لیتری است آن چنان چابک نیست و به خصوص در دورهای بالای موتور کند و سنگین حس می‌شود. شتاب ۰ تا ۱۰۰ کیلومتر این مدل ۱۳.۵ ثاینه است که چندان دلخوش کننده به نظر نمی‌آید.
اوضاع برای پیشرانه‌ی توربو حداقل بر روی کاغذ بسیار بهتر است. در نسخه‌ی توربو همان موتور ای اف ۷ در کنار یک توربوشارژر کوچک قرار گرفته است. به کمک این توربوشارژر موتور ۱.۶۵ لیتری این خودرو قادر است تا ۱۵۰ اسب بخار در دور موتور ۵۵۰۰ و همچنین ۲۱۵ نیوتن متر گشتاور بین دورهای ۲۲۰۰ و ۴۸۰۰ تولید کند. با این حساب می‌توان متوجه شد که توربوشارژر این پیشرانه بین دورهای ۲۲۰۰ و ۴۸۰۰ در مدار قرار می‌گیرد و دورهای پایین تر از ۲۲۰۰ و بالاتر از ۴۸۰۰ خبری از نیروی بیشتر به خاظر توربوشارژر نیست. در صورتی که بتوانید دور موتور را بین ۲۲۰۰ و ۴۸۰۰ نگه دارید شتاب ۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت این نسخه ۱۰ ثاینه است که یک ارتقای خوب محسوب می‌شود. 

هر چند که این خودرو به نسبت نسخه‌ی ساده قوی تر است اما باید بگوییک تنها ۳۵ اسب بخار بیشتر و ۵۸ نیوتن متر گشتاور بیشتر به لطف این توربوشارژر کمی نا امید کننده است. همچنین این توربوشارژر که آن چنان هم سنگین وزن نیست نتوانسته است مصرف بنزین این خودرو آن چنان بهبود بخشد. در حالی که توربوشارژرها به کاهش مصرف و افزایش توان معروف هستند، مصرف بنزین این خودرو در نسخه‌ی توربو کماکان بودن تغییر مانده است و حدود ۸ لیتر(به صورت ترکیبی شهر و جاده) است. البته این عدد را کارخانه اعلام کرده است. مشکلات این توربوشارژر به همین جا ختم نمی‌شود. ایران خودرو پیشتر این توربوشارژر را برای همین پیشرانه‌ی ۱.۵۶ لیتری بر روی خودروی سورن استفاده کرده بود. مشکلات این توربوشارژر بر روی سورن به خصوص در آب هوای گرم آن چنان زیاد و غیر قابل تحمل بود که بسیاری از افراد از خیر استفاده از آن می‌گذشتند و پس از چند بار خرابی و تعمیر آن را برای همیشه از مدار خارج می‌کردند. ایرن خودرو اعلام کرده است که بسیاری از مشکلات این توربوشارژر را برای خودروی دنا پلاس برطرف کرده است اما بعید به نظر می‌رسد این خودرو بتواند در شهرهای گرم ایران عملکرد خوبی را داشته باشد.

تمامی نسخه‌های دنا به یک جعبه دنده‌ی ۵ سرعته‌ی دستی مجهز هستند و هنوز نسخه‌ی اتوماتیک این خودرو وارد بازار نشده است. جعبه دنده‌ی نسخه‌ی توربو خوشبختانه کمی با نسخه‌ی تنفس طبیعی متفاوت است چرا ضریب دنده‌‌های آن به خاظر نیروی بیشتر موتور کمی تغییر کرده است تا هماهنگی بیشتری با پیشرانه توربو داشته باشد. پیشرانه‌ی توربوی این خودرو از طریق جعبه دنده‌ی ۵ سرعته‌ی دستی قدیمی خود نیرو را به چرخ‌های جلو منتقل می‌کند.
در مجموع سواری دنا پلاس توربو اگر کیفیت پایین و صداهای ناخواسته‌ی اتاق آن شما را اذیت نکند نمره‌ی قابل قبولی می‌گیرد. این خودرو در شتابگری‌های سریع اولیه کمی درجا می‌زند که نشان از لاستیک‌های بی کیفیت آن دارد که چسبندگی کافی را ندارند. سواری با دنا پلاس توربو نیاز به کمی تجربه دارد چرا که نگه داشتن دور موتور آن بین ۲۲۰۰ و ۴۸۰۰ احتیاج به آشنایی با این پیشرانه دارد. در دورهای بالای ۴۸۰۰ خودرو کمی سنگین و کند حس می‌شود که البته چندان مشکل ساز نیست چرا که حداکثر دور پیشرانه‌ی این خودرو آن چنان بیشتر از ۴۸۰۰ نیست.

کلام آخر

دنا پلاس توربو یکی از جذاب ترین خودروهای داخلی است البته بیشتر از نظر ظاهری. هر چند که این خودرو بر روی کاغذ به دلیل موتور توربو، صندلی‌های برقی، صفحه نمایش بزرگ و سانروف بسیار جذاب به نظر می‌رسد اما در عمل مشکلات ساخت و مونتاژ آن به قدری زیاد هستند که این جذابیت‌ها ممکن است صرفا باعث دردسر بیشتر خریدارانش شود. امیدواریم که مشکلات توربوی این خودرو همان طور که ایران خودرو گفته است کمتر از سورن باشد و همچنین نسخه‌ی اتوماتیک آن هم زودتر به بازار عرضه شود چرا که در این صورت این خودرو به یکی از بهترین خودروهای داخلی چه از نظر فنی و چه از نظر ظاهری تبدیل می‌شود.
معمولا در این قسمت مقاله‌ها قیمت مدل‌های خودرو را بیان می‌کنیم اما با توجه به نوسان غیر قابل پیش بینی بازار داخلی از اعلام قیمت این خودرو صرف نظر می‌کنیم و صرفا حدود قیمت آن را به نسبت سایر خودروها می‌گیوییم. قسمت این خودرو نزدیک به خودروهای اتوماتیک داخلی است. البته باید در نظر داشته باشید که نیروی پیشرانه‌ی این خودرو بیشتر است. با توجه به این موضوع، در واقع خرید این خودرو یک انتخاب بین یک پیشرانه ی به نسبت قوی و غیر قابل اتکا و جعبه دنده‌های اتوماتیک ۲۰۶ و تندر ۹۰ است.