سیستم تهویه مطبوع پیشرفته چیست و چه تفاوتی با سیستم تهویه مطبوع استاندارد دارد؟

برای شروع این مطلب می بایست به عقب برگشته و دهه 1930 آمریکا را بیاد بیاوریم. در این دهه شرکت های خودرو سازی اقدام به نصب قابلیتی جدید بر روی خودرو های تولیدی خود نمودند. آنها با استفاده از سیستم گرم کننده الکتریکی، اتاق و کابین خودرو را به مکانی گرم و مطبوع در روزهای سرد زمستانی تبدیل نمودند. چند سال بعد، شرکت نش موتورز (Nash Motors) قابلیتی را به خودرو اضافه کرد که به وسیله آن هوای تازه از روی موتور عبور می نمود و گرم می شد. این هوای گرم نیز با استفاده از دریچه های سیستم گرم کننده وارد کابین می شد و دیگر نیازی به استفاده از گرم کن های برقی وجود نداشت. با گذشت زمان و ورود خودروهای جدید، کمتر مدلی را می توان یافت که از سیستم های تهویه مطبوع و کولر به صورت استاندارد استفاده نکند. در خودرو های امروزی از عبارت Climate Control برای سیستم تهویه مطبوع خودروها استفاده می گردد. آیا این سیستم تفاوتی با سیستم تهویه مطبوع قدیمی که با نام Air Con شناخته می شد، دارد؟ در این نوشته سعی داریم تا با معرفی و بررسی این سیستم، شما را در رسیدن به درک کاملی از عملکرد آن برسانیم.

سیستم های گرم کننده هوا (Heating & Ventilation)
این سیستم ابتدایی ترین نوع سیستم تهویه مطبوع در خودرو است که در تمامی خودروها وجود دارد. این سیستم تنها توانایی هوای گرم شده توسط موتور را داد. علاوه بر این، این سیستم با استفاده از دریچه های موجود در خودرو، هوای محیط بیرون از خودرو را به داخل کابین منتقل داده و موجب هم دما شدن کابین با دمای محیط می گردد. این سیستم در هوای گرم بسیار ناکارآمد بوده و سرنشینان در هنگام عبور از مناطق گرم و شرجی دچار مشکلات زیادی شده و هیچگونه راحتی را در کابین احساس نمی کنند.

سیسم تهویه مطبوع استاندارد ( Air Conditioning)
در این سیستم علاوه بر قابلیت پمپ کردن هوای خارج از خودرو به داخل کابین، توانایی خنک کنندگی نیز به آن اضافه شده است.  این سیستم با استفاده از یک کمپرسور، هوای ورودی به خودرو دچار کاهش دما شده و دمای آن به دمایی پایین تر از دمای محیط می رسد. در این سیستم، تهویه مطبوع توانایی کار تنها در یک دمای خاص را داشته و هوای موجود در تمامی خودرو به یک اندازه خنک خواهد شد. در این سیستم، سرنشینان قادر به تنظیم سرعت پروانه (Fan) و دما بوده و همانطور که گفته شد این دما در تمامی دریچه های خروجی هوای خنک به یک اندازه است. در این سیستم سرنشینان تنها توانایی این را خواهند داشت که کابین را سرد تر و یا گرم تر نمایند و توانایی اختصاص یک درجه خاص برای دمای داخل کابین را ندارند.

سیستم تهویه مطبوع پیشرفته Climate Control
در سیستم های تهویه مطبوع موجود در خودروهای پیشرفته و جدید، امکانات موجود از این بیشتر بوده و این سیستم با استفاده از سنسور های موجود دمای هوای داخل کابین را بررسی می کنند و این اطلاعات با پردازش توسط یک سیستم کامپیوتری، قدرت بیشتری را در تنظیم دمای داخل خودرو در اختیار راننده و سرنشینان قرار می دهد. این سیستم در مقابل سیستم های تهویه مطبوع قدیمی عملکرد ساده تری داشته و سرنشینان قادر به تنظیم دمای موردنظر خود در قسمت های مختلف خودرو و کابین هستند. با استفاده از این سیستم، دیگر نیازی به کنترل سرعت و دمای سیستم تهویه نبوده و این سامانه با استفاده از کامپیوتر مرکزی خود و با توجه به دمای تعیین شده توسط راننده و سرنشینان به طور خودکار اقدام به کم و زیاد کردن تنظیمات این سیستم می نماید.
در برخی از این سیستم های تهویه مطبوع این قابلیت وجود داشته که سرنشینان بر اساس نیاز خود هر کدام به صورت جداگانه تنظیماتی را برای سیستم تهویه مطبوع خود درنظر بگیرند تا دمای دلخواه آنها از طریق دریچه های خروجی هوا به داخل کابین وارد گردد. این سیستم ها به طور کلی با نام سیستم تهویه مطبوع دوگانه (Dual Zone) برای تنظیم میزان سردی سیستم تهویه مطبوع برای بخش راننده و سرنشین در قسمت جلویی خودرو و سه گانه (Tri Zone) برای تنظیم دمای این سیستم در بخش جلویی و بخش عقب خودرو شناخته می شوند. به این ترتیب هر کدام از سرنشنان خودرو اعم از راننده، سرنشین کناری و سرنشینان عقبی توانایی تنظیم سیستم تهویه مطبوع با دمای مورد نظر خود را داشته و دیگر جنگی بین سرنشینان در مورد دمای سیستم تهویه وجود نخواهد داشت!

کدام یک از این سیستم ها مناسب تر است؟
پاسخ این سوال به میزان بودجه درنظر گرفته توسط شما بستگی دارد. اگر خودرویی که شما قصد خرید آن را دارید، در حالت استاندارد و پایه مجهز به سیستم Air Conditioning قدیمی بوده و سیستم تهویه مطبوع جدید Climate Control به صورت یک گزینه اضافی (آپشن) در اختیار شما قرار بگیرد، پیشنهاد ما این است که آن را انتخاب نکنید و با صرفه جویی که در هزینه ی آن می کنید، خودروی خود را به یک سیستم ناوبری ماهواره جدید (GPS) مجهز نمایید. این نکته به این دلیل است که هرچند سیستم تهویه مطبوع نسل قبلی سخت های خود را دارد، اما این سختی ها و پیچیدگی ها در آن حدی نیست شما را به استفاده از سیستم های تهویه مطبوع دوگانه و سه گانه Climate Control جدید و نسبتا گرانقیمت مجبور نماید. اما اگر شما به کلاس خودروی خود اهمیت زیادی می دهید، Climate Control گزینه مناسبی برای شما خواهد بود و استفاده از آن علاوه بر افزایش راحتی سرنشینان خودرو، رنگ و لعاب زیبایی به کابین خودروی شما داده و ارزش آن را هنگام فروش به صورت دست دو بالاتر می برد. البته این به این معنی نیست که ارزش نصب این سیستم برابر با هزینه اضافی پرداخت شده برای آن است.