سیستم ترمز دستی الکترونیکی چیست؟

شرکت های خودروسازی همیشه در تلاش هستند تا با ارائه بهترین و جدیدترین سیستم های کمکی، رانندگی ساده تر و امن تری را برای رانندگان فراهم آورند. از این روی این شرکت ها با تلاش و تحقیق مستمر دست به ساخت سیستم های کمکی رانندگی زده تا علاوه بر ساده کردن فرآیند رانندگی برای راننده، ایمنی خودرو را نیز بالاتر و بالاتر ببرند. برخی از این شرکت ها نیز دست به تغییرات اساسی در ساختار سیستم های موجود در خودرو زده و مفهوم جدیدی را برای آن تعریف می نمایند. یکی از این سیستم های کمکی سامانه ترمز دستی الکترونیکی بوده که با حذف اهرم سنتی ترمز دستی، فصل جدید را در این بخش از سیستم های کمکی رانندگی خودرو باز نموده اند.

سیستم ترمز دستی الکترونیکی چگونه کار می کند؟
روش کار سیستم های سنتی ترمز دستی بسیار ساده است. با بالا کشیدن اهرم ترمز دستی که معمولا در بخش میانی صندلی های جلو قرار گرفته، دو سیم متصل به ترمز های عقب کشیده شده و این کشش با ایجاد فشار مناسب بر روی سیستم ترمز چرخ های عقبی خودرو، لنت ها را با دیسک ترمز درگیر کرده و موجب قفل شدن آنها می گردد. البته در برخی خودروها سیستم های جداگانه ای برای عملکرد ترمز دستی در نظر گرفته شده به بطور مجزا با ترمز های بخش عقبی خودرو عمل می نمایند.


سیستم ترمز دستی الکترونیکی عملکردی مشابه با سیستم های سنتی ترمز دستی داشته و تنها تفاوت آن با نمونه ها سنتی در این است که دیگر نیاز به انجام عمل فیزیکی توسط راننده برای عمل کردن ترمزهای عقب نبوده و این عمل توسط یک موتور الکتریکی و بوسیله یک دکمه که معمولا در کنسول میانی قرار گرفته وارد عمل می گردد. در سیستم ترمز دستی الکترونیکی دیگر نیازی به غیر فعال کردن دوباره سیستم ترمز نبوده و این سیستم با فشردن پدال گاز و شروع حرکت بصورت خودکار از سیستم خار شده و غیر فعال می گردد.

چه خودروسازانی از سیستم ترمز دستی الکترونیکی استفاده می کنند؟
در حال حاضر بیشتر شرکت های خودرو سازی از این تکنولوژی در خودروهای تولیدی خود استفاده می کنند. این سیستم اولین بار در سال 2001 میلادی توسط شرکت خودرو سازی آلمانی ب ام و (BMW) استفاده شد. اولین خودرویی که به این سیستم مجهز شد، مدل های لوکس و تجملی سری 7 این شرکت بود و از آن زمان تا به امروز این شرکت از سیستم ترمز دستی الکترونیکی در خودروهای مختلف خود استفاده می کند. البته شرکت های خودرو سازی دیگری نیز از این سیستم استفاده می کنند که به طور نمونه می توان به شرکت های خودروسازی جاگوار (Jaguar)، لند روور (Land Rover)، رنو (Renault)، سوبارو (Subaru)، فولکس واگن (Volkswagen)، واکسهال (Vauxhall) و آئودی (Audi) اشاره کرد.

نقاط ضعف سیستم ترمز دستی الکترونیکی چیست؟
اگر شما به طور آماتور در منزل خود اقدام به تعمیر ماشین کرده و اطلاعاتی در این زمینه دارید، سیستم ترمز دستی الکترونیکی در هنگام به پایان رسیدن لنت های رسیدن و به منظور تعویض آن ها نیاز به کمک متخصصین حرفه ای داشته و نمی توانید این عمل را در گاراژ خانه خود انجام دهید. علاوه بر این برای تست عملکرد این سیستم نیاز به استفاده از نرم افزار های عیب یابی کامپیوتری بوده که این امر معمولا در تعمیرگاه های خانگی وجود ندارد. هزینه تعویض در سیستم ترمز دستی الکترونیکی نیز گران تر از نمونه های ترمز دستی سنتی خواهد بود. یکی دیگر از معایب سیستم ترمز دستی الکترونیکی در این بخش بوده که راننده توانایی استفاده دستی و بازی با ترمز دستی را نداشته و با استفاده از آن نمی توان به انجام حرکات نمایشی و مانورهای هیجان انگیز نمود. پس اگر در یک شب سرد زمستانی تصمیم به سر خوردن و به اصطلاح دریفت (Drift) کردن را داشته باشید، سیستم ترمز دستی الکترونیکی اجازه این کار را به شما نخواهد داد!

آیا نکته دیگری در مورد سیستم ترمز دستی الکترونیکی وجود دارد؟
بسیاری از خودروهایی که مجهز به سیستم ترمز دستی الکترونیکی هستند، از سامانه کنترل حرکت در سراشیبی (Hill Hold Function) نیز استفاده می کنند. این بدین معنی است که راننده دیگر نیازی به کنترل حرکت خودرو در هنگام عبور از سربالایی ها و سراشیبی ها نداشته با استفاده از این دو سیستم رانندگی امن و بدون خطری برای سرنشینان در این شرایط فراهم می گردد. در برخی از مدل های خودرو مانند مدل های جدید و مدرن خودرو های شرکت فولکس واگن، سیستم ترمز دستی الکترونیکی قابلیت های دیگری را نیز به خودرو اضافه نموده است. در این خودرو ها با استفاده از سنسور ها و حسگرهای مختلف، ورود خودرو به چهار راه و یا چراغ های راهنمایی و رانندگی تشخیص داده شده و این سیستم بطور خودرکار با درگیر کردن ترمزها اقدام به کند کردن سرعت خودرو نموده و آن را در مکان مناسب متوقف می نماید. با فشردن پدال کلاچ و شروع به حرکت این سیستم نیز غیر فعال شده و لنت ها از دیسک های ترمز جدا می گردند.

آیا سیستم ترمز دستی الکترونیکی ارزشی برابر با قیمت خود دارد؟
سیستم ترمز دستی الکترونیکی نیز قابلیت های مخصوص به خود را دارد. با توجه به حذف سیم برای انتقال قدرت به صورت فیزیکی به چرخ های عقب، این سیستم نیاز به تنظیم و رگلاژ کردن کمتری داشته و حرکت آرام خودرو به سمت عقب و یا جلو در هنگام عدم تنظیم درست سیستم ترمز دستی در مدل های سنتی دیگر وجود نخواهد داشت.
علاوه بر این عدم وجود یک اهرم بزرگ فضای اتاق و کابین را نیز باز تر نموده و از پیچیدگی آن کم می کند. همچنین با حذف این اهرم، فضای مناسب برای قرار دادن محفظه هایی مانند بخش نگهدارنده لیوان و یا نوشیدنی ها و یا جیب هایی برای قرار دادن وسایل کوچکی مانند تلفن های همراه هوشمند و یا کلید ها در اختیار راننده و سرنشینان قرار می گیرد.
سیستم ترمز دستی یکی از مهم ترین بخش های خودرو بوده و عملکرد آن رابطه مستقیمی با امنیت سرنشیان و خودرو دارد. پس طبیعی است که هنوز عده ای با توجه به امکان اشتباه سیستم های الکترونیکی این سیستم را به طور کامل قبول نکرده و با شک به آن نگاه کنند. اما سیستم ترمز دستی الکترونیکی نیز اندک اندک جای خود را در بین منتقدان و خریداران باز کرده و در آینده شاهد استفاده بیشتر آن در انواع خودرو های مدرن  کوچک و بزرگ خواهیم بود.