سلام به همه و خوش آمدید. در این قسمت درباره‌ی محدودکننده‌ی دومرحله‌ای دور موتور و طرز کارشون صحبت میکنیم. محدودکننده‌ی دومرحله‌ای دور موتور مسلماً دو مرحله‌ی متفاوت داره و دورموتور هم محدود میکنه. یکی در دور موتور بالا و یکی هم در دور موتور پایین. پایینی برای کنترل لانچ یا همون «آغاز حرکت» در وقتیه که ماشین ثابته. محدودکننده‌ی دورموتور دوم برای دور موتور بالا و قرمز کاربرد داره و از لرزش‌های زیاد و تداخل کارکرد سوپاپها و بروز اتفاقات مخرب در خودرو در دورهای قرمز جلوگیری میکنه. پس دو محدوده‌ی دورموتور داریم که این محدودکننده‌ها فعالیت میکنن. بهمین دلیل بهش میگن دومرحله‌ای. خیلی از ماشینهای جدید کنترل‌کننده‌ی لانچ دارند. نوعی از محدود‌کننده‌ی دومرحله‌ای هست که ویژگی خیلی خوبیه و کم‌‌کم داره باب میشه.
حالا چرا وجودش در دور موتور پایین ضروریه؟ برای لانچ یا همون شروع به حرکت بصورت بهینه و بدون تیک‌آف، هیچ نیازی به به دور موتور نهایی مثل 7000 یا بیشتر نیست. با دور موتور پایین شروع میکنین تا چرخها هرزگردی نکنند. شما کمی لغزش ایرادی نداشته باشه ولی نباید خیلی زیاد باشه. پس مخصوصاً برای یه ماشین تک‌دیفرانسیل و یا مسابقه‌ای، این قطعه ضروریه. این مقدار در دور موتور 2000 الی 4500 هست که نسبت به خصوصیات هر موتور تفاوت داره. 
در دورهای پایین، سیستم کنترل لانچ یه چیز مفیدیه. ولی به محض افزایش سرعت، دومین محدودکننده‌ی دور موتور بکار میفته و از آسیب دیدن موتور خودروتون جلوگیری میکنه. حالا طرز کار محدودکننده دورموتور چجوریه؟ برای ساخت محدودکننده دورموتور دو روش وجود داره. یا با تنظیم سوخت و یا با تنظیم جرقه.
محدودکردن دور موتور به روش سوخت، یکی از رایج‌ترین راه‌هاست و چون روش آسونی هست و باعث کاهش مصرف سوخت و آلایندگی هم میشه. در روش کنترل سوخت دو رویه وجود داره. مخلوط سوخت و هوا لین یا همون رقیق میشه . یعنی در دور موتور بالا سوخت لین میشه تا موتور آسیب نبینه. سوخت کمتر یعنی قدرت کمتر و با اینکار از افزایش بیشتر دور موتور جلوگیری میکنه. و دومی اینکه جریان سوخت کاملاً قطع میشه. البته بطور دائمی قطع نمیشه. با اینکار بنزین به حدی به موتور میرسه تا دور موتور در اندازه‌ی قبلی باقی بمونه و جریان سوخت رو قطع و وصل و قطع وصل میکنه تا دور موتور در یک مقدار ثابت بمونه.  
همونطور که گفتم فواید قطع کردن سوخت، به کاهش مصرف سوخت و همچنین کاهش آلایندگی ختم میشه. پس خیلی با روش تنظیم و کنترل جرقه تفاوت خواهد داشت. این سیستم کنترل جرقه بصورت یدکی بفروش میرسه. دو راهکار مختلف برای محدودیت دور موتور به روش کنترل جرقه وجود داره. اولی اینطوره که جرقه بطور کامل قطع میشه و هیچ احترقی هم در محفظه‌ی احتراق صورت نخواهد گرفت. یعنی مخلوط سوخت و هوا بصورت خام از اگزوز خارج میشه. اما چون اگزوز داغه مخلوط سوخت اونجا مشتعل میشه و صداهای انفجار شدید میشنوین. بهمین دلیل در این روش آتشی رو میبینین که از اگزوز خارج میشه. راهکار دومش ریتارد کردن یا عقب انداختنِ تایمینگ موتوره.
وقتی پیستون در بالاترین نقطه‌ی ممکن یا «نقطه مرگ بالاست»، زمان مناسبی برای جرقه‌زنی محسوب میشه تا از بیشترین کار مفید بهره ببریم. وقتی تایمینگ رو عقب بندازیم یا بااصطلاح ریتارد کنیم، هنگامیکه پیستون شروع به حرکت بسمت پایین کرده، تازه جرقه زده میشه و کار بهینه و مفید نخواهیم داشت. بنابراین موتور نمیتونه به دورهای بالا برسه و با ریتارد کردن مداوم تایمینگ، موتور از دور بخصوصی بالاتر نمیره.
اینجا جاییه که «سیستم محدودکننده‌ی دومرحله‌ای دورموتور» با سیستم «آنتی لگ» در توربو اشتباه گرفته میشه. این دوتا در طراحی با هم فرق دارند. اما طرز کارشون خیلی به هم شباهت داره. دو روش داریم. وقتی زمانبندی رو ریتارد میکنیم، هنگامیکه پیستون در نقطه‌ی مرگ پایین قرار گرفته، هنوزم حرارت و فشارِ محفظه‌ی احتراق نسبتاً بالاست. چون اون جرقه‌ای که عقب‌افتاده بود ، دیرتر سوخت رو مشتعل کرد، پس با باز شدن سوپاپ دود، مقداری گازِ درحال احتراق با فشار بالا خارج میشه و اگر ماشین توربوشارژ باشه، این مقدارِ گاز، توربین توربو رو میچرخونه که بعنوان سیستم «آنتی لگ» یا ضدتأخیر برای توربو بکار میره و قبل از لانچ، دور موتور رو در اندازه‌ی بهینه محدود میکنه. اما اگر بیش از حد تایمینگ رو عقب‌بندازین، یعنی جرقه خیلی دیرتر زده بشه، موتور هنوز کار میکنه ولی دور موتور از حد نصاب بالاتر نمیره و حتی با باز شدن سوپاپ دود، بازم ممکنه احتراق صورت بگیره. چون مخلوط سوخت و هوا که هنوز خامه، در مسیر خروجی هنوز میسوزه و توربین توربو با شعله تماس پیدا میکنه یا شعله از سراگزوز خارج میشه. اینجاست که سیستم محدودکننده‌ی دور موتور بعنوان سیستم ضد تأخیر توربو بکار میره و باعث میشه شعله‌ای از اگزوز خارج بشه. چون بیش از حد ریتارد کردیم، در مسیر خروج دود سوخت خام وجود داره و این مقدار در توربوشارژ یا لوله‌اگزوز مشتعل میشه. نباید از این سیستم استفاده کنین، چون فشار زیادی به سیستم اگزوز خودروی شما وارد میکنه و بهتره با روش تنظیم و کنترل سوخت، اینکارو انجام بدین که ضررش کمتره. حتی اگر تایمینگ رو کمی ریتارد کنین، در مسیر منیفولد گازهای خروجی، احتراق خواهید داشت که زیاد جالب نیست. مرسی که بیننده‌ی برنامه‌ی ما بودید. امیدوارم استفاده کرده باشید. بدرود.